ไข่มุก ดูอย่างไรให้ได้ของดี

ไข่มุกต่างจากอัญมณีอื่นตรงที่ไม่มีระบบใบรับรองมาตรฐานแบบเพชร คนซื้อจึงต้องดูเป็นเองมากกว่าอย่างอื่น

ข่าวดีคือเกณฑ์ที่สำคัญที่สุดสองข้อ ตาเปล่ามองเห็นได้ทันทีถ้ารู้ว่ากำลังมองหาอะไร

ประกายคือทุกอย่าง

ประกาย (lustre) คือความสามารถในการสะท้อนแสง ไข่มุกที่ประกายดีจะเห็นเงาสะท้อนของหน้าต่างหรือหลอดไฟชัดเจนเหมือนกระจกโค้ง ไม่ใช่แค่ขาววาว ๆ

วิธีทดสอบง่ายที่สุด คือถือไข่มุกห่างตัวหนึ่งช่วงแขนแล้วดูว่าเห็นเงาตัวเองไหม ถ้าเห็นเป็นรูปร่างชัด แปลว่าประกายดี ถ้าเห็นเป็นแค่จุดสว่างเบลอ ๆ แปลว่าชั้นมุกบาง

ชั้นมุกบางเกิดจากการเลี้ยงในระยะเวลาสั้น ไข่มุกแบบนี้ราคาถูกกว่ามาก แต่ผ่านไปไม่กี่ปีชั้นมุกจะลอกจนเห็นแกนข้างใน

ผิว รูปทรง และขนาด

ไข่มุกเป็นสิ่งที่หอยสร้างขึ้น จึงแทบไม่มีเม็ดไหนที่ผิวเรียบสนิท ตำหนิเล็กน้อยเป็นเรื่องธรรมชาติและไม่ได้ลดค่ามากถ้าอยู่ในจุดที่ร้อยแล้วมองไม่เห็น

รูปทรงกลมสมบูรณ์แพงที่สุด รองลงมาคือทรงหยดน้ำและทรงรี ส่วนทรงบาโรกที่บิดเบี้ยวราคาถูกกว่ามาก แต่หลายคนชอบเพราะแต่ละเม็ดไม่ซ้ำกัน

ขนาดมีผลกับราคาแบบก้าวกระโดด เพราะยิ่งใหญ่ยิ่งใช้เวลาเลี้ยงนานและมีอัตราเสียหายสูง ไข่มุกน้ำเค็มจากทะเลอันดามันหรือทะเลใต้ขนาด 9-10 มม. ราคาต่างจาก 12 มม. ได้เท่าตัว

มุกแท้ดูยังไง

คำถามที่ได้ยินบ่อยที่สุดหน้าร้าน และแยกของแท้กับของเลียนแบบได้จริง สองวิธีข้างล่างทำได้ทันทีโดยไม่ต้องใช้เครื่องมือ

วิธีที่ใช้กันมานานคือ ถูเบา ๆ กับขอบฟันหน้า ไข่มุกแท้จะรู้สึกสากเล็กน้อยเพราะผิวเป็นผลึกซ้อนชั้น ส่วนของเลียนแบบที่เป็นแก้วหรือพลาสติกเคลือบจะลื่นสนิท

อีกวิธีคือดูรูร้อย ไข่มุกแท้ขอบรูจะคมและเห็นชั้นมุก ของเลียนแบบมักเห็นสีเคลือบลอกหรือขอบรูไม่เรียบ

การดูแล

ไข่มุกมีความแข็งแค่ 2.5-4 ตามสเกลโมส์ ซึ่งนิ่มมากเมื่อเทียบกับอัญมณีอื่น และชั้นมุกเป็นสารอินทรีย์ที่ละลายได้ในกรด

หลักง่าย ๆ คือ ใส่ไข่มุกเป็นอย่างสุดท้าย ถอดเป็นอย่างแรก น้ำหอม สเปรย์ฉีดผม และเครื่องสำอางทำให้ผิวมุกเสียหายถาวร หลังใส่ให้เช็ดด้วยผ้านุ่มชุบน้ำหมาด ๆ แล้วผึ่งให้แห้ง

เก็บแยกจากเครื่องประดับชิ้นอื่นเสมอ เพราะโลหะและอัญมณีแข็งจะขูดผิวมุก และอย่าเก็บในถุงพลาสติกปิดสนิทเพราะไข่มุกต้องการความชื้นเล็กน้อยไม่ให้แตกลาย