หยก
หยก Type A B C ต่างกันอย่างไร และทำไมต้องสนใจ
หยกเป็นอัญมณีที่ของย้อมและของอัดสารเยอะที่สุดชนิดหนึ่ง การรู้จัก Type A B C คือสิ่งเดียวที่กันไม่ให้จ่ายแพงเกินจริง
หยกเป็นอัญมณีที่ราคาต่างกันได้มากที่สุดระหว่างของแท้กับของปรับปรุงคุณภาพ เม็ดที่หน้าตาเหมือนกันในตู้เดียวกันอาจต่างกันยี่สิบเท่า
เจไดต์กับเนไฟรต์ไม่ใช่หินชนิดเดียวกัน
คำว่าหยกในภาษาไทยครอบคลุมแร่สองชนิดที่ต่างกันสิ้นเชิง
เจไดต์ เป็นชนิดที่ราคาสูง มาจากพม่าเป็นหลัก มีสีเขียวสดถึงเขียวมรกต โปร่งแสงกว่า และเนื้อดูเป็นเม็ดละเอียดคล้ายน้ำแข็ง
เนไฟรต์ พบทั่วไปมากกว่า มาจากจีน แคนาดา นิวซีแลนด์ สีมักเขียวขุ่นหรือเขียวอมเทา เนื้อเหนียวกว่าแต่โปร่งแสงน้อยกว่า ราคาต่ำกว่าเจไดต์มาก
ทั้งสองอย่างเรียกว่าหยกได้ถูกต้อง แต่เวลาซื้อขายควรถามให้ชัดว่าเป็นชนิดไหน
ระบบ Type A B C
ระบบนี้ไม่ได้บอกคุณภาพ แต่บอก ระดับการปรับปรุงคุณภาพ ซึ่งสำคัญกว่า
| ประเภท | ผ่านอะไรมา | ความคงทน |
|---|---|---|
| Type A | ไม่มีการปรับปรุง ขัดด้วยขี้ผึ้งเท่านั้น | ถาวร สีไม่เปลี่ยน |
| Type B | ฟอกด้วยกรดแล้วอัดเรซินเข้าไป | เรซินเหลืองและกรอบใน 5-10 ปี |
| Type C | ย้อมสี | สีซีดลงเมื่อโดนแดดและความร้อน |
Type B และ C ไม่ได้ผิดกฎหมายถ้าแจ้งตามจริง ปัญหาคือหลายที่ไม่แจ้ง แล้วขายในราคา Type A
ที่ต้องเข้าใจคือ Type B ผ่านการฟอกกรดซึ่งกัดโครงสร้างภายในให้พรุน ทำให้หยกเปราะกว่าเดิมด้วย ไม่ใช่แค่เรื่องความสวยเสื่อม
ข้อสังเกตเบื้องต้น
ไม่มีวิธีไหนที่ตาเปล่าฟันธงได้ 100% แต่มีสัญญาณเตือน
สีเขียวที่สดสม่ำเสมอเกินไปทั้งชิ้น โดยไม่มีการไล่โทนหรือลายเส้นธรรมชาติเลย มักเป็นของย้อม หยกธรรมชาติแทบทุกชิ้นมีความไม่สม่ำเสมอ
ส่องไฟฉายทะลุแล้วดู ถ้าเห็นสีเป็นเส้นใยแทรกตามรอยแตกเล็ก ๆ นั่นคือสีย้อมที่ซึมเข้าตามรอย ไม่ใช่สีจากเนื้อหิน
เคาะเบา ๆ กับหยกอีกชิ้น Type A จะให้เสียงกังวานใส ส่วน Type B เสียงจะทึบกว่าเพราะเรซินดูดซับ วิธีนี้ต้องเคยฟังของจริงมาก่อนถึงจะแยกออก
สรุปคือถ้าจะจ่ายเงินก้อนใหญ่ ให้ขอใบรับรอง GIT ตรวจเรื่องนี้ได้และระบุ Type ชัดเจน ค่าตรวจไม่กี่ร้อยบาทเทียบกับส่วนต่างราคาที่เป็นหลักหมื่นถือว่าคุ้มมาก
หยกที่ซื้อจากพม่าหรือจีนโดยตรงถูกกว่าไหม
ราคาต้นทางถูกกว่าจริง แต่ความเสี่ยงเรื่อง Type B และ C สูงกว่ามากเพราะตลาดปลายทางไม่มีใครตรวจให้ ถ้าซื้อจากต่างประเทศ ควรเผื่องบและเวลาสำหรับส่งตรวจที่สถาบันในไทยก่อนใส่ตัวเรือน
หยกสีลาเวนเดอร์กับสีขาวราคาถูกกว่าเขียวไหม
โดยทั่วไปใช่ เขียวมรกตโปร่งแสงที่เรียกว่า imperial jade ราคาสูงที่สุด แต่หยกลาเวนเดอร์ Type A คุณภาพดียังราคาสูงกว่าหยกเขียว Type B มาก เพราะความคงทนต่างกันสิ้นเชิง
ใส่หยกอาบน้ำหรือโดนน้ำได้ไหม
Type A ไม่มีปัญหากับน้ำเปล่า แต่ควรเลี่ยงสบู่และแชมพูเพราะจะทิ้งคราบบนผิวขัดเงา ส่วน Type B ห้ามโดนความร้อนและสารเคมีเด็ดขาดเพราะเรซินจะเสื่อมเร็วขึ้น